Warsztaty rzemiosła | Igła, nić i tożsamość - prelekcja z warsztatami haftu norweskiego i kaszubskiego

Warsztaty rzemiosła

Igła, nić i tożsamość - haft norweski i kaszubski

Podczas warsztatów "Igła, nić i tożsamość" spotkają się dwie tradycje hafciarskie - norweska i kaszubska. Uczestnicy poznają ich wybrane techniki i charakterystyczne wzory, a następnie samodzielnie wykonają własne hafty.

Spotkanie będzie miało zarówno część wprowadzającą, jak i praktyczną. Prowadzące pokażą, w jaki sposób tradycyjne wzory są przekazywane i odtwarzane, a także zaproszą uczestników do samodzielnej pracy z igłą i nicią. To okazja, by poznać rzemiosło nie tylko poprzez opowieść, ale przede wszystkim poprzez własne doświadczenie.

Część kaszubska

Warsztaty rozpoczną się od krótkiego wprowadzenia w historię haftu na Kaszubach. Uczestnicy poznają jego genezę, charakterystyczne wzory oraz podstawowe zasady tradycyjnego haftowania. Zaprezentowane zostaną również teczki haftu kaszubskiego, które pozwolą przyjrzeć się wzorom i ich różnorodności.

Następnie uczestnicy poznają technikę kopiowania tradycyjnego wzoru na płótno. Każdy otrzyma przygotowany wzór, który samodzielnie przeniesie na tkaninę, a następnie wykona haft, korzystając ze wskazówek prowadzącej dotyczących właściwego doboru ściegów i kolorów.

Warsztat będzie okazją do poznania haftu kaszubskiego jako żywej tradycji rzemieślniczej, w której znajomość wzorów i technik przekazywana jest poprzez praktykę i bezpośredni kontakt z doświadczonym twórcą.

Część norweska

W części norweskiej uczestnicy poznają jeden z rodzajów haftu tellesøm, którego wzór powstaje poprzez precyzyjne liczenie nitek tkaniny i pobieranie za każdym razem odpowiedniej ich liczby. Charakterystyczną cechą tej techniki jest to, że wzoru nie nanosi się wcześniej na materiał - powstaje on bezpośrednio podczas haftowania, dzięki odpowiedniemu układowi ściegów.

Podczas warsztatów uczestnicy wykonają haft według przygotowanej instrukcji przedstawiającej wzór z koszuli Søby, należącej do damskiego stroju ludowego bunad, Vestfold modell 56. Każdy uczestnik otrzyma własną grafikę, która będzie służyła jako przewodnik podczas pracy.

Najważniejszym elementem tej techniki jest dokładne liczenie nitek. Nawet niewielka pomyłka może zaburzyć układ całego wzoru, dlatego warsztat będzie okazją do poznania zarówno samej techniki, jak i precyzji oraz cierpliwości, których wymaga tradycyjne norweskie rzemiosło.

Zestawienie obu technik pozwoli zobaczyć, jak różne tradycje hafciarskie wykorzystują wzór, kolor, materiał i precyzję wykonania do zachowania dziedzictwa kulturowego. Będzie to również praktyczne spotkanie dwóch kultur - norweskiej i kaszubskiej - poprzez jedno z najbardziej osobistych i namacalnych form rzemiosła.

Prowadzące:

Anita Kalicka - specjalistka w zakresie tradycyjnego norweskiego krawiectwa i rzemiosła związanego z bunad, tradycyjnymi strojami norweskimi. Z wykształcenia jest technikiem odzieżowym, posiada również norweski certyfikat zawodowy svennebrev w zakresie wykonywania strojów bunad. Od 15 lat pracuje w Norsk Flid Husfliden, ogólnokrajowej sieci specjalizującej się w tradycyjnym norweskim rzemiośle i strojach ludowych.

Zajmuje się m.in. przymiarkami, przeróbkami i dopasowywaniem strojów z różnych regionów Norwegii, a także szkoleniem nowych pracowników. Jest certyfikowaną nauczycielką bunad i mentorką. Współpracuje również z lokalnymi stowarzyszeniami rzemiosła artystycznego i tradycyjnego rękodzieła, dla których prowadzi kursy szycia norweskich strojów ludowych.

Anna Miszczak - hafciarka specjalizująca się w tradycyjnym hafcie kaszubskim. Swoje umiejętności zdobywała bezpośrednio u hafciarek z regionu, a w swojej pracy szczególną wagę przywiązuje do zachowania zasad obowiązujących w poszczególnych szkołach haftu kaszubskiego. Najbliższy jest jej haft szkoły wdzydzkiej, w którym poszukuje również mniej znanych historycznych wzorów.

Interesuje się także starszymi tradycjami haftu kaszubskiego, w tym wzorami związanymi z klasztorami w Żukowie i Żarnowcu. W swoich pracach wykorzystuje motywy pochodzące ze zbiorów muzealnych, m.in. Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach.

Prowadzi kursy haftu kaszubskiego i złotnictwa kaszubskiego oraz jest opiekunką merytoryczną klubów haftu działających przy Kaszubskim Uniwersytecie Ludowym w Wieżycy i Kościerskim Domu Kultury. Współpracuje z instytucjami zajmującymi się ochroną i popularyzacją kaszubskiego dziedzictwa, m.in. Muzeum - Kaszubskim Parkiem Etnograficznym we Wdzydzach i Muzeum Norbertanek w Żukowie. Jest członkinią Stowarzyszenia Twórców Ludowych.

____

Fundusze Norweskie i EOG oraz Ministerstwo Funduszy Polityki Regionalnej są Współorganizatorem i Partnerem Głównym 7. edycji Nordic Talking Festival 2026.

Organizatorzy:
Kaszubski Uniwersytet Ludowy

Partner główny:
Fundusze Norweskie i EOG oraz Ministerstwo Funduszy Polityki Regionalnej

Partnerzy:
Ambasada Norwegii w Warszawie
Szkoła Języka Norweskiego Trolltunga
Szkoła Języka Szwedzkiego Dalarna
Konsulat Kultury w Gdyni
Centrum Badań Nordystycznych i Staroangielskich przy Uniwersytecie Śląskim

Partner marketingowy:
Nowa Wizja Studio

Patroni medialni:
Trojmiasto.pl
Moja Norwegia
Razem Norge
Iceland News Polska
Prestiż Magazyn Trójmiejski

KulTur

Patronat honorowy:
Ambasada Norwegii w Warszawie
Prezydent Miasta Gdyni

__

REGULAMIN UCZESTNICTWA W WYDARZENIACH NORDIC TALKING FESTIVAL 2026
Dokonując rezerwacji miejsca na wydarzenie w ramach Nordic Talking Festival 2026, uczestnik akceptuje poniższy Regulamin i zobowiązuje się do jego przestrzegania.

1. Administrator danych: Kaszubski Uniwersytet Ludowy, Wieżyca 1, 83315 Szymbark, e-mail: [email protected]. Cele i podstawy przetwarzania: dane osobowe przetwarzane są w celu realizacji, rozliczania, kontroli, ewaluacji i archiwizacji działań związanych z Nordic Talking FesMval 2026, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c i e RODO w związku z ustawą z dnia 28 kwietnia 2022 r. Dane szczególnej kategorii: przetwarzane na podstawie art. 9 ust. 2 lit. g RODO. Odbiorcy danych: podmioty wskazane w art. 87 ustawy z 28.04.2022 r., instytucje kontrolne, podmioty świadczące usługi na rzecz KUL, podmioty wspierające systemy IT, oraz inne podmioty uprawnione na podstawie przepisów prawa. Okres przechowywania: do 31 grudnia 2036 r. zgodnie z umowami o dofinansowanie oraz przepisami o rachunkowości. Prawa osoby: dostęp, sprostowanie, usunięcie, ograniczenie, sprzeciw, skarga do Prezesa UODO. Dobrowolność: podanie danych jest warunkiem udziału w projekcie; brak podania danych uniemożliwia udział.

2. Zgoda na przetwarzanie wizerunku - uczestnik NTF 2026

Wyrażam zgodę na utrwalanie i rozpowszechnianie mojego wizerunku w ramach realizacji projektu Nordic Talking FesMval 2026, finansowanego ze środków Funduszy Norweskich, EOG oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Zgoda obejmuje wykorzystanie wizerunku w materiałach informacyjnych, promocyjnych, dokumentacyjnych i sprawozdawczych projektu, w tym w mediach społecznościowych, na stronach internetowych, w publikacjach oraz materiałach audiowizualnych. Przyjmuję do wiadomości, że odwołanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem wykorzystania wizerunku, które miało miejsce przed jej odwołaniem. Oświadczam, że jestem pełnoletni/a i posiadam pełną zdolność do czynności prawnych.

3. Oświadczenie uczestnika

Oświadczam, że posiadam pełne prawa do swojego wizerunku oraz że udzielona zgoda jest dobrowolna, świadoma i obejmuje wykorzystanie wizerunku zgodnie z art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W przypadku gdy w toku korzystania przez Skarb Państwa - Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z praw uzyskanych na mocy niniejszej zgody ujawni się, że oświadczenie było niezgodne z prawdą lub osoba trzecia wystąpi z roszczeniami wynikającymi z naruszenia jej praw, zobowiązuję się pokryć wszelkie szkody, koszty i odszkodowania poniesione przez Skarb Państwa - MFiPR, o ile roszczenia te wynikają z mojego zawinionego działania lub zaniechania. Zobowiązuję się zwolnić Skarb Państwa - MFiPR z odpowiedzialności w zakresie roszczeń wynikających z braku praw do wizerunku lub podania nieprawdziwych informacji.

4. Zapis do regulaminu

Uczestnictwo w wydarzeniach NTF 2026 może wiązać się z utrwalaniem wizerunku w formie zdjęć i nagrań video. Uczestnik, biorąc udział w wydarzeniu, przyjmuje do wiadomości, że jego wizerunek może zostać utrwalony w sposób incydentalny (tłum, ujęcia ogólne). W przypadku ujęć indywidualnych lub umożliwiających identyfikację, wymagane jest podpisanie zgody na wykorzystanie wizerunku.